Hapšenje zrenjaninskih komunista u vinogradu

Nemački vojnici poziraju pored grupe “ulovljenih” zrenjaninski komunista-odmetnika, 23. jula 1941. godine. Bar dvojica vojnika se vide levo, jedan gore desno, a u sredini iza komunista je nemački oficir, koji ih razgleda.

Na ovoj fotografiji sa početka ustanka vidimo grupu odmetnika u civilnom odelu, po čemu se upadljivo razlikuju od kasnijih partizana, koji su izgledali kao vojska.

Glavni nemački ulov bio je zrenjaninski pesnik i politički komesar odreda u nastajanju, Vladimir Koča Kolarov. Sa njim su uhvaćeni njegova devojka Ruža Šulman i njen rođak Frank Samuel Šandor, kao i vlasnici vinograda, Andrija i Zoran Nićetin (otac i sin), jataci. Vinograd Nićetina je zapravio bio baza Okružnog komiteta KPJ za severni Banat. Jevrejska narodnost Ruže i Franka, zajedno sa njihovim komunizmom, dobro se uklapala u stereotipe nacističke propagande.

Komunisti su u leto 1941. godine započeli dizanje ustanka u Vojvodini, kao i širom okupirane Jugoslavije. Glavne ustaničke aktivnosti bile su paljenje žita oduzetog od seljaka za potrebe nemačke vojske, i diverzije. Ustanak u Vojvodini bio je sasečen u korenu, verovatno zbog prirode terena, osim na Fruškoj gori gde je uspeo da se razvije.

Koča, Ruža i Frank su nakon tri dana javno streljani u Zrenjaninu, zajedno sa par uhapšenih komunista iz Kikinde. Imena vlasnika vinograda se ne pominju među streljanima.

Izvor fotografije: Istorijski arhiv Zrenjanin F.45 Zbirka fotografija 1890-2003, 225.